Voor 22.00 uur besteld, morgen in huis Gratis verzending vanaf €50 Extra lange bedenktermijn t/m 31 januari 2019!
9,5
Keukenmessen
& snijden
Pannen
& kookgerei
Messen slijpen
& onderhoud
Zakmessen
& multitools
Zaklampen
& batterijen
Verrekijkers
& scopes
Outdoor
& gear
Nieuwste
producten
Aftikkers

How-to

Hoe slijp je een bijl?

Regelmatig bereikt ons de vraag hoe je het best je bijl kunt slijpen. Een goede vraag die we graag beantwoorden. Immers, we hebben al geregeld met dit bijltje gehakt en kunnen je er zodoende van alles over vertellen.

Een botte bijl is levensgevaarlijk. Je zult merken dat je meer kracht gaat zetten, ongecontroleerde bewegingen maakt en we hoeven je vast niet uit te leggen wat het gevolg daarvan kan zijn. Met een vlijmscherpe bijl zul je niet zomaar uitschieten en kun je hakken op basis van techniek in plaats van brute kracht. Wel zo veilig en veel minder vermoeiend!

Niet alleen de snede slijpen

Een bijl slijpen gaat - net zoals bij messen - in meerdere fasen. Je begint altijd met het herstellen van de vouw. Zeker voor bijlen geldt dat dit van groot belang is. Als je namelijk alleen de daadwerkelijke snede slijpt, zal de slijphoek groter worden. Je neemt dan immers geen materiaal weg achter de snede. Dit maakt de snede kwetsbaarder, doordat deze relatief veel ‘werk’ moet verrichten tijdens het hakken of kloven. Als de snede meer geleidelijk overloopt via de welving in het bijlblad, krijgt deze hier als het ware ondersteuning van.

Overigens valt het ook af te raden om juist een heel scherpe hoek te slijpen. Dit kan ervoor zorgen dat er stukken uit de snede breken, bij hardhandig gebruik van de bijl (waar een bijl natuurlijk voor bedoeld is). De meeste bijlen hebben een slijphoek van 30 graden.

Bijl slijpen met slijpstenen

Maar goed, we waren gebleven bij het slijpen van de vouw. Deze kun je met een slijptol of elektrische slijpmachine slijpen, daar zullen we straks op ingaan. Onze voorkeur gaat toch uit naar ‘ambachtelijk slijpen’ met slijpstenen. Om te beginnen neem je een steen met een grove korrel, bij voorkeur een diamantslijpsteen. Ideaal is de speciale Skerper Arkansas bijlslijpsteen. Of kies voor een vijl, die kun je voor het grove slijpwerk ook uitstekend gebruiken.

In tegenstelling tot wanneer je een mes slijpt, is het bij het slijpen van bijlen de slijpsteen (of vijl) die in beweging is. De bijl dien je stevig te bevestigen in een bankschroef (of een andersoortige klem). Je kunt het bijlblad, dat je in de klem draait, beschermen tegen krassen door deze af te plakken met tape of er bijvoorbeeld een stuk stof of leer tussen te doen. Doordat de bijl vast zit, kun je beide handen gebruiken bij het slijpen. Dit biedt je de mogelijkheid om de slijphoek beter vast te houden en makkelijker te sturen. Er zijn daarbij de nodige technieken om de kans om jezelf te snijden te beperken tot een minimum, maar we adviseren ten zeerste om te allen tijde werkhandschoenen te dragen wanneer je met dergelijk grof gereedschap aan de slag gaat.

Bepaal de slijphoek

De slijphoek van ongeveer 30 graden bepaal je door je slijpsteen of vijl haaks op de snede van de bijl te zetten. Neem daarvan de helft en vervolgens tweederde van de hoek die je overhoudt. Vervolgens maak je relatief korte duwende bewegingen met je slijpsteen/vijl. Je slijpt dus tegen de snede in. De reden dat je het best korte bewegingen kunt maken, is dat je op die manier de hoek beter kunt vasthouden. Houd hierbij met je vrije hand de voorzijde van de steen/vijl vast, om meer stabiliteit te genereren. Gebruik je een diamantslijpsteen, dan is het in principe geen probleem dat je slechts een klein gedeelte van de steen gebruikt. Deze slijt immers toch niet. Gebruik je een andersoortige slijpsteen, probeer dan wel te variëren in het te gebruiken slijpoppervlak.

Klein formaat slijpstenen

Hierna ga je verder met een fijnere slijpsteen. Natuurlijk kun je hiervoor de ‘gebruikelijke’ slijpstenen gebruiken, maar voor de precisie is het beter te opteren voor een kleiner formaat. Zo heeft DMT handige pocket stones, waaronder de Dia-Sharp-slijpstenen. Of kies voor de Fallkniven DC3 of de iets grotere DC4. Ook heel handig zijn ronde slijpstenen. Om te polijsten kun je namelijk het best roterende bewegingen maken en dit gaat met ronde stenen eenvoudiger. Zo is er de zeer populaire The Puck van Lansky en heeft Hultafors een speciale Grinding Stone voor bijlen ontwikkeld. Deze heeft zowel een grove als fijne slijpzijde.

Zoals gezegd werkt het het best om een roterende beweging te maken, alsof je aan het poetsen bent. Probeer de beweging zo klein mogelijk te houden, zodat je de volledige snede meeneemt. Op die manier verklein je bovendien de kans dat je slijpsteen wegschiet. Ga hiermee door totdat je een braam voelt en ga daarna verder met de andere kant van de bijl. Het biedt een voordeel als je van bovenaf zicht hebt op de bijl en je slijpsteen. Zo kun je beter bekijken of je de slijphoek vasthoudt. Is er ruimte tussen het uiteinde van de snede en de slijpsteen, dan is de hoek te klein.

Je bijl stroppen

Tot slot kun je ter afronding gebruik maken van een lederen riem. Maak deze aan één kant vast, door ‘m bijvoorbeeld in de bankschroef te zetten. Het andere uiteinde houd je vast, waarna je de bijl ‘van de snede af’ over de riem beweegt. Zou je met de vlijmscherpe snede tegen de riem in bewegen, dan snij je er zo doorheen. Op deze manier strop je de laatste oneffenheden, die je niet met het blote oog ziet, weg.

Elektrisch bijlen slijpen

Natuurlijk zijn er meer manieren om je bijl te slijpen. Zo zijn ook bepaalde bandslijpmachines hiervoor uitermate geschikt. Neem bijvoorbeeld de Work Sharp Multi Sharpener Ken Onion Edition en de Work Sharp Knife & Tool Sharpener. De Ken Onion Edition wordt geleverd met slijpbanden in de korrelgroottes 120, 220, 1000, 3000 en 6000. Zo kun je met dit handzame apparaat eerst de oneffenheden uit het bijlblad verwijderen en de vouw herstellen, waarna je de andere banden gebruikt om de snede de ultieme scherpte te geven. Daarbij kun je variëren tussen een hoek van 15 en 30 graden (en alle tussenliggende groottes). Ideaal, aangezien je voor bijlen vaak een hoek van 30 graden dient aan te houden.

De Knife & Tool Sharpener heeft drie verschillende slijpbanden: korrel 80, 220 en 6000. Iets minder keus dus, maar wel geschikt voor extreem botte snedes, dankzij de korrel 80-band. De hoek is te bepalen op 20, 25 en 65 graden. Daarmee is hij iets minder geschikt voor het slijpen van bijlen dan de Ken Onion-variant.

Verder is er nog een zeer handige bijlaccessoire voor de Tormek T-4 en T-7 slijpsystemen. Hierin klem je de kop van de bijl (mits deze niet langer is dan 17 cm), waarna je meteen de juiste slijphoek te pakken hebt. Vervolgens kan de Tormek zijn werk doen.

Wil je graag meer weten over slijpen in het algemeen? Of ben je bijvoorbeeld benieuwd hoe je beitels of een open scheermes slijpt? Lees dan ook vooral onderstaande (en andere) infotopics! En heb je nog vragen? Schroom dan vooral niet ze te stellen!


Lees meer